www.arjenlubach.nl

Het liefst mijd ik supermarkten. Alle winkels eigenlijk, behalve kantoorboekhandels; daar koop ik stempelkussens, pennen en opschrijfboekjes tot iemand me weg komt dragen. De supermarkt waar ik zo af en toe niet omheen kan, deel ik met een Beroemde schrijver. Hij is klein, behendig en ik weet dat hij magnetron-macaroni koopt. Hij heeft minstens één Beroemd boek geschreven. Toen ik nog dacht dat er een bepaalde mate van gerechtigheid bestond had ik me dat niet kunnen voorstellen: Beroemde boeken schrijven en zo vaak magnetron-macaroni kopen. Nu weet ik dat het anders werkt. Ik sta naast hem, probeer te glimlachen en koop mandarijnen.

Er was een flink aantal momenten waarop ik dacht: dit is geschikt voor een stukje over deze avond. Ik ben ze allemaal vergeten. Wat ik nog wel weet: ik schoffeerde onbedoeld de vrouw van de sponsor, sprak met Marike Jager over haar vader, Wim Noordhoek had een missie: de vraag te beantwoorden wat een kort verhaal nou precies kenmerkte (ik kon hem ook niet helpen, murmelde iets over dat het enige dat korte verhalen gemeen hebben hun lengte is en dat er dus weinig over te zeggen valt), Gerbrand nodigde zichzelf en mij uit brood te gaan eten op de boerderij van AL Snijders en Cindy kon alleen nog maar praten over een aanwezige Janneke, waarvan Bart even dacht dat het een andere Janneke was, maar het bleek een Janneke te zijn die tot een nieuwe, mij onbekende, literaire stroming behoorde. Terug naar de realiteit.

Mijn honderd woorden verhaal dat aan de muur was bevestigd stond al eerder op deze site, vandaar een andere:

Fabian

Fabian was een vriend van mijn vader. De enige vriend die wij kenden die met zijn handen werkte. Hij was kapitein op een nachtboot naar Oslo en soms voeren wij mee, op dek twee, ver onder de zeespiegel, nog lager dan vrachtwagens. Fabian had zijn leven lang gespaard voor een huis op een eiland. In de laatste weken vrat het uitzicht op pensioen aan zijn logica en voer hij Oslo voorbij, op weg naar Stavanger en liep met de veerboot vast in een fjord. De maatschappij nam hem zijn spaargeld af in ruil voor de schade. Hij staat bij de halte op de Westermarkt, draagt een joggingbroek en zegt: ‘Arjen, als je wilt mag je vannacht mee naar Oslo.’

Nog geen jaar geleden probeerden we er iets onmogelijks: het schrijven van twintig minuten dagelijkse satire met een man of vier. Een paar dagen geleden kreeg ik een e-mail van mijn Algerijnse kennis Laurent met het bericht dat hij een nieuw restaurant opent op het Westergasfabriekterrein. Gisteren was de eerste avond. Eenmaal aangekomen bleek het om dezelfde ruimte te gaan als waar wij maanden hadden zitten zweten. Ik mailde mijn vriend en collega Edo een foto met het onderwerp: ‘kijk een Algerijns restaurant in onze oude schrijfruimte!’, waarop hij binnen een paar minuten antwoordde: ‘Lijkt me beter zo.’

(meer)

Omdat ik was gevraagd iets te zeggen over het vertellen van verhalen stond ik te wachten in de hal van de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunst in Den Haag tot ik werd opgehaald. Op de vloer was een kunstwerk bezig. (Ik zou willen zeggen: in wording, maar ik kan nooit inschatten wanneer beeldende kunst af is). Enkele groepjes studenten liepen door de hal. Toen zij weer weg waren lag er een eenzame zwarte muts op de vloer. Een voorbijganger raapte de muts op, vroeg eerst of hij van mij was en leverde hem daarna in bij de conciërge. Toen ze de hal weer inkwam bleef ze even stilstaan en vroeg zich verschrikt hardop af: 'Of hoorde dat bij het kunstwerk?'
Met dergelijke dilemma's hadden we op de faculteit der Wijsbegeerte in Groningen nooit te maken. Daar speelden weer heel andere problemen.

Wat de nasleep van de Bijlmerramp deed voor 'onder de pet houden', doet het rookverbod in de Nederlandse horeca voor 'de asbakken weer op tafel zetten'. Gefeliciteerd met de geboorte van een nieuwe uitdrukking. De betekenis zal zoiets zijn als 'het boycotten van eerder opgelegde verboden' of 'het op eigen initiatief clandestien terugdraaien van van hogerhand opgelegde maatregelen'. Hieronder een paar voorbeelden. Uw eigen voorbeeld van het gebruik van de nieuwe uitdrukking plaatst u onder reacties.

>> Een jaar na het door de overheid ingestelde verbod op de walvisjacht besloten de japanse walvisvaarders de asbakken weer op tafel te zetten.
>> Hussain uit 3B zette de asbakken weer op tafel en parkeerde zijn scooter gewoon naast het gymlokaal, wat hem op een reprimande van mijnheer Jurgens kwam te staan.
>> Het stelt ons teleur dat de zeven gezinnen de asbakken weer op tafel hebben gezet, die huisjes zijn nu eenmaal niet geschikt voor permanente bewoning.

De laatste trein kwam aan toen de trams al gestopt waren met rijden. Op het station speelden de perronbewakers fictief voetbal over de breedte van de hal. Een Marokkaanse bewaker speelde de onzichtbare bal verschillende keren in de handen van de Afrikaanse keeper. (Natuurlijk ligt Marokko ook in Afrika, maar zo heeft u een beeld). Ik dacht: dat zijn vrienden. Op zaterdag spelen ze in hetzelfde elftal, toen ze klein waren oefenden ze uren op een klein grasveldje in een buitenwijk en nu hebben ze ook nog dezelfde baan. Hun spel was zo goed gemimed dat dat de basis moest zijn. Toen ik bijna buiten was riep de geoefende Afrikaan naar zijn virtueel-voetbalvriend: 'Hey! What is your name?'

Tijdens de opening van het nieuwe CJP kantoor kregen de bezoekers iets uitgereikt dat het meest leek op een kaarsje. Ik dacht: het zal wel een hippe, spirituele opening zijn waarbij de aanwezigen elkaar het licht doorgeven, opdat het vuur dat brandt in het hart van de directeur verspreid wordt onder de medewerkers. Pas toen ik een meisje een hap zag nemen, besefte ik dat het taartjes waren.

Toch dacht ik later, op weg naar een minibioscoop in Den Haag, waar mijn edelfigurantenrol in Ode Ober weer eens vertoond werd, aan de broedergemeenschap in Frankrijk waar ik voor mijn twintigste een aantal weken zat. Daar werd op de laatste dag van de week het vuur van de kaars van opperbroeder Frere Roger doorgegeven aan de kaarsen van de duizenden bezoekers. Nieuwe inzichten over de snelheid van het vuur en religie op zich moeten zich aan mij hebben opgedrongen, maar ik ben ze vergeten. In 2005 is de opperbroeder die het vuur verspreidde doodgestoken door een verwarde Roemeense vrouw. Of ze ook van de kaarsen had gegeten weet ik niet.

 Ik draag mijn winterjas weer. Balakirev vindt het een raaf, vanwege de punten en het zwart. Zo stelt ze me zich voor, als ik zeg dat ik ergens naartoe ga; als een raaf die opstijgt op de Rozengracht, hoog boven de stad op weg naar zijn bestemming. Of eigenlijk stel ik me haar voor, die zich mij zo voorstelt.

Omdat we twee uur te vroeg bij de boekhandel in Nijmegen bleken te zijn - we hadden zelfs gerend - aten we een quiche in een studentikoos restaurant met het slechtste concept in de Nederlandse horeca-geschiedenis: alles was omgedraaid (geen stokbrood, maar brokstoot, geen dames en heren toilet, maar een hames en deren toilet). De lezing zelf was intiem en geslaagd. Toen alle vragen wel zo'n beetje waren gesteld, de wijn op, ik mijn papieren in een mapje had gestopt en we niets meer voor te lezen hadden vroeg ik: een laatste vraag dan nog? Aaf had al bijna haar jas aan. Toen stak een mevrouw haar hand op en vroeg aan mij: hoe schrijf je een roman?

(meer)

Over Try-Outs word je nog niet geacht te schrijven en al helemaal niet als je geen theaterresencent bent. Van mij dus geen woord over Ben Hur van De Ploeg. Wel sprak ik Justus van O. na afloop. Hij had zijn haar laten groeien en was op zoek naar werk. Later die nacht zou er iemand worden neergeschoten op het Spui, maar toen Den Haag nog van ons was en we van de schouwburg over het Plein naar CS liepen was alles rustig. Het waaide hard tijdens het extra uur dat we van de winter kregen, een balkondeur sloeg open met een knal. Daar was het uur, alsof het zich niet opopgemerkt wilde aandienen, zestig minuten wintertijd, hier om te zorgen dat het licht genoeg is om alle illusies te zien verdampen deze winter en daarna weer geruisloos te vertrekken in de lente.

(Waar ik dan wel weer iets over mag schrijven en ook al eerder deed, is Burn After Reading. Deze week in Nederlandse bioscopen, maar ik zag hem een maand geleden al aan de andere kant van de oceaan. Ga daar maar heen.)